Pathogenese van acne – Wat gebeurt er in de huid

Acne ontstaat niet zomaar. Het is een complex proces waarin meerdere biologische factoren samenkomen. Om acne effectief te behandelen is het belangrijk te begrijpen wat er zich onder het huidoppervlak afspeelt.

Hyperkeratose en verstopping van de talgklier

Hyperkeratose betekent een verdikking van de hoornlaag van de huid. In de talgfollikel hopen zich vetten en keratine op, samen met bacteriën. Deze ophoping vormt wat men microcomedonen noemt, het beginstadium van acne.

Door het samenklonteren van hoorncellen raakt de talgklieruitvoergang verstopt. Hierdoor kan talg niet goed meer naar buiten en ontstaat er druk in de follikel.

Uit deze verstopping kunnen zich ontwikkelen:

een gesloten comedo, ook wel whitehead
een open comedo, ook wel blackhead

De donkere kleur van een blackhead wordt veroorzaakt door oxidatie van melanine in het huidoppervlak, niet door vuil.

Wanneer de druk in de talgklier toeneemt kan de wand scheuren, wat leidt tot een ontstekingsreactie in het omliggende weefsel.

Bacteriële kolonisatie

Een belangrijke rol in het ontstaan van acne speelt de bacterie Cutibacterium acnes, voorheen bekend als Propionibacterium acnes.

Deze bacterie zet met behulp van het enzym lipase triglyceriden uit talg om in vrije vetzuren. Deze vrije vetzuren werken irriterend op de wand van de talgklier en versterken het ontstekingsproces.

De combinatie van verstopping, talgophoping en bacteriële activiteit vormt de basis voor inflammatoire acne.

Hormonale invloeden

De talgproductie wordt sterk beïnvloed door hormonen, met name androgenen zoals testosteron.

In de huid wordt testosteron door het enzym 5 alfa reductase omgezet in dihydrotestosteron, ook wel DHT genoemd. DHT heeft een sterke werking op de talgklier en stimuleert de talgproductie.

Bij acne is er niet altijd sprake van een verhoogde hormoonproductie, maar vaak wel van een verhoogde gevoeligheid van de talgklier voor androgenen.

Oestrogenen hebben daarentegen een remmende werking op de talgproductie, wat verklaart waarom hormonale schommelingen invloed kunnen hebben op het huidbeeld.

Het ontstekingsproces

Wanneer de talgklierwand geïrriteerd raakt of scheurt, ontstaat er een ontstekingsreactie. Dit leidt tot roodheid, zwelling en soms pusvorming.

Dit proces verklaart waarom acne zich kan ontwikkelen van een onschuldige verstopping naar een pijnlijk ontstoken letsel.

Waarom deze kennis belangrijk is

Door inzicht te hebben in de pathogenese van acne kunnen behandelingen gerichter worden ingezet.

Effectieve acnebehandeling richt zich op:

verminderen van hyperkeratose
reguleren van talgproductie
remmen van bacteriële activiteit
verminderen van ontsteking
ondersteunen van huidherstel